Tatry Polskie

przewodnik multimedialny

Strona_główna

Zwierzaki

Ara i kakadu

Małgorzata Domańska

W krajach tropikalnych, a głównie w Ameryce, Afryce i Australii żyje kilkaset gatunków papug. Tym razem zajmiemy się dwiema, chyba najpopularniejszymi, z nich - Arą i Kakadu. Wszystkie papugi charakteryzują się dwiema cechami, które przyczyniły się do tak wielkiej ich popularności - są przepięknie ubarwione i... potrafią lepiej lub gorzej naśladować ludzką mowę. Indianie hodowali te piękne ptaki na długo przed odkryciem Ameryki, a do nas trafiły one z Indii za czasów Aleksandra Wielkiego, wzbudzając podziw i uwielbienie.

Papugi uważa się obok krukowatych za ptaki o najwyższym stopniu inteligencji, ale dostrzec to można jedynie u osobników żyjących z człowiekiem, gdyż na wolności ptaki te niczego i nikogo nie starają się naśladować. To zamiłowanie do 'papugowania' wiąże się prawdopodobnie z nudą, jaką odczuwa ptak zamknięty w klatce, pozbawiony towarzystwa swoich skrzydlatych braci. Poza niewątpliwą inteligencją do mówienia potrzebny jest jeszcze odpowiedni aparat mowy. W tym wypadku papugi są do tego najbardziej przystosowane ze wszystkich zwierząt. Z jednej strony ich gardziel i zakończenie tchawicy oraz mięsisty język umożliwiają artykulację 'ludzkich' dźwięków, z drugiej zaś strony umożliwia to nietypowo osadzony dziób - papugi mają kości górnej szczęki, na której osadzona jest gruba rogowa pokrywa wierzchniej części dzioba, połączone z resztą czaszki za pomocą stawów, nie mówiąc już o możliwości cofania i wysuwania do przodu dolnej szczęki.

Oczywiście, jak to bywa u wszystkich, nie tylko czworonożnych, gatunków, zdarzają się osobniki mniej i bardziej pojętne. Musimy jednak pamiętać, że ptaki nie tworzą zadań, a jedynie je naśladują. Czasem niewielki bodziec kojarzy im się z tym czy innym słowem i wtedy nasz pupil wprawia nas w niemałe zdumienie trafnie reagując odpowiednimi słowami na daną sytuację. I tak pukanie do drzwi wywoła u niej chęć powiedzenia 'proszę, proszę', ale tymi samymi słowami odpowie na pukanie w stół... Z drugiej jednak strony ptak potrafi również odpowiednio zareagować na swoje oczekiwanie (pragnienie) mówiąc 'do widzenia' gościowi którego nie lubi i którego jak najszybciej chciałby 'wyprosić'.

Wielka bystrość papug przejawia się nie tylko w odróżnianiu kobiet od mężczyzn czy domowników od obcych, lecz w ogóle różnych ludzi. Dana papuga nie zawsze jednakowo odnosi się do osób tej samej płci. Przeważnie 'rozważa', zanim się na coś zdecyduje lub coś czyni, czasami jednak z góry objawia do kogoś niechęć, która z czasem nie tylko się nie zmniejsza, ale wręcz potęguje. Biorąc pod uwagę fenomenalną pamięć tych ptaków, starajmy się im nie zajść za skórę! Z drugiej jednak strony, jeśli chcemy nauczyć czegoś naszego pupila, musimy postępować stanowczo, nie zapominając jednocześnie o łagodności i cierpliwości. Wielokrotne powtarzanie danego słowa w skojarzeniu z odpowiednią sytuacją z pewnością da nam wspaniały efekt pedagogiczny. Papugi potrafią nie tylko naśladować słowa, zdania czy melodie, ale również otaczające nas dźwięki - gwizd czajnika, dzwonek telefonu czy sygnał SMS, wywołując tym niezłe zamieszanie w domu.

Chyba najmilszą w hodowli jest kakadu. Ciekawość jej dorównuje pamięci. Na podkreślenie zasługuje również silna indywidualność i oryginalność każdego osobnika. Niemalże nie można znaleźć dwóch ptaków tego gatunku o takim samym usposobieniu. Kakadu łatwo i serdecznie przywiązuje się do człowieka. W zachowaniu jest mniej nieobliczalna niż inne papugi, ale bardzo wrażliwa na dobre traktowanie. Dopiero przykre doświadczenia czynią ją przykrą i złośliwą. Zwykle jednak obwieszcza swoje przywiązanie opiekunowi w najróżniejszy sposób - pozwala się gładzić, nadstawia głowę gdy widzi, że chce się ją pieścić, wręcz podsuwa pióra pod ręce.

Jednak wyrazem uczuć u papug są nie słowa, lecz ich oczy. Wszelki stan podniecenia wyraża się u tych ptaków w bardzo szybkim rozszerzaniu się lub zwężaniu źrenic. Powtarzające się wahania wielkości źrenicy nakazują ostrożność, gdyż to oznacza, że ptak jest w najwyższym stopniu wzburzony i gotów do ataku. Im większa jest źrenica, tym bardziej zadowolona i radosna jest papuga. Nastroszenie piór na szyi i głowie jest również oznaką gniewu, a u niektórych gatunków (na przykład u ary) dodatkowo następuje zaczerwienienie skóry twarzy. Obcując więc z naszym pupilem na co dzień, nie wierzmy jego słowom - raczej jego ciału!

Hodowla dużych papug w domu nie jest zbyt trudna pod warunkiem, że możemy zapewnić naszemu pupilowi odpowiednio dużo miejsca - niedopuszczalne jest trzymanie tak dużego ptaka w małej klatce, bez możliwości rozprostowania skrzydeł. Papugi na wolności żywią się głównie pokarmem roślinnym, a dodatkowo także owadami i innymi zwierzątkami; my możemy je karmić gotowymi mieszankami urozmaicając je owocami i świeżymi gałązkami drzew owocowych.

Pamiętajmy, aby nie kupować papug z niepewnych źródeł. Ptaki te często pochodzą z przemytu, a takie osobniki nie dość że są obiektem przestępstwa, ale, co istotne, mogą być nosicielami niezwykle groźnych dla człowieka chorób. Kupujmy papugi tylko od doświadczonych hodowców lub w sklepie.

Ilustracje M.Domańska